Vardavela..

Denizcilikte daha önce hiç aşina olmadığınız arıza ve sorunlarla yüzleşiyorsunuz.

Tekneyi ilk aldığımda da sancak vardavela teli korkuluk direği üzerindeki delikten geçtiği yerlerde yıpranıp kısmen açılmıştı.

Bir süre önce tekneyi sancağa yatırarak yaptığım bir orsa seyri esnasında tele kendi ağırlığımla yüklendim, beni taşımadı ve koptu.

Vardavela teli paslanmaz çelikten örgülü bir halat aslında. Kalınlıkları ve mukavemetleri farklı farklı, kullanım yerleri de ayrı. Istralyalar, çarmıhlar vesaie teknede kullanım yerleri var.

Kopan teli değiştirmeye niyetlenince internetten araştırmaya koyuldum. Bir sürü detayla karşılaşınca deneyimlerimi not edeyim dedim.

Vardaveli telleri gövdeye monte edilen punteller içinden geçiyor, baş ve kıçta küpeşteye norsmen ve liftin adı verilen parçalarla bağlanıyor . Ben kopan teli tutan norsmen ve liftini sökmekte çok zorlandım. Norsmen, içindeki takoz ve somunlar neredeyse birbirine kaynamıştı. Ne yaptıysam açamadım. Dolayısıyla onları atıp yerlerine yenilerini almak zorunda kaldım. daha sonra internette yaptığım araştırmalarda, paslanmazdan yapılan bu parçalarda birbirine kaynama durumunun sık rastlanan bir problem olduğunu öğrendim.

Liftin ve uskuru…

Her ikisininde dişi ve erkek modelleri var. Bu sebeple değiştirmeyi düşündüğünüz telin küpeşteye nasıl bağlandığını anlamak önemli. Daha önemli olan ise kullandığınız paslanmaz çelik telin kalınlığı. Önce bir kumpas ile bunu ölçmelisiniz. Daha sonra montaj için gereken norsmen ve liftinleri bu telin kalınlığına göre sipariş etmek gerekiyor. Tel kalınlığını ise keyfinize göre değil korkuluk direklerindeki deliklerin çapına göre seçmeniz lazım. En kestirmesi, eskisinin aynısını almak.

Özetlemek gerekirse;

  • Kumpasla telin kalınlığını ölçün.
  • Gereken tel uzunluğunu tespit edin.
  • Kullanacağınız norsmen ve liftinlerin hem telin kalınlığı ile uyumlu hem de puntellere bağlantı şekillerinin erkek mi dişi mi olduğunu tespiti.

Malzemelerinizi buna göre temin etmelisiniz. Bu arada hepsi internetten alınabiliyor.

İş burada bitmiyor. Tel boyunu ayarlamak önemli ve zor. Teli kesmek için avuç içi taşlama makinası kullanmak gerekli. Kesme diski ile olabildiğince düz bir kesit oluşturacak şekilde bir kesim elde etmek lazım. Zira bu ucu birazdan liftin ve norsmenin içine sokacağız.

Önce liftin tarafını bağlayıp makul düzeyde gevşetmek ve açık bırakmak lazım. Liftin ve uskuru aynı yöne çevrildiğinde her iki ucunun da sıktığı veya açtığı şekilde imal edilmiş bir gergi aslında. Zaten bu parçalarla teli 4 – 5 santimden daha fazla geremiyorsunuz. Ama bu mesafe bile gerekli gerginliği elde etmek için fazlasıyla yeterli.

Norsmen (Dişi)…

Daha sonra bu gevşekliği kullanarak norsmen tarafını takmak gerekiyor. Her iki ucu da taktıktan sonra, liftin uskurunu sıkarak telin istenen gerginliğe ulaşması sağlanmalı. Vardavela telinde gerginlik biraz keyfe keder gibi. ama usturmaçalar bağlandığında ağırlıkları nedeniyle fazla bel vermemeli.

Bu gerginlik düzeyinin ıstralya ve çarmıhlar için, telin kopma yükünün %15’i kadar olacağını okudum ama bu nasıl ölçülür, pratikte nasıl yapılır bilmiyorum. Deneyimli bir kaptan 15 knot rüzgarda orsaya girin, iskele ve sancaktaki teller boşluyorsa sıkın ve bunu her iki taraf için yapın diye belirtmiş.

Selametle…