Büyük ve çok departmanlı projelerde başarının önündeki önemli risklerden biri, çoğu zaman teknik konulardan değil, karar alma biçiminden kaynaklanır. Proje yönetim komiteleri genellikle iki uç arasında hareket eder.
Birinci uçta, “proje beklemesin” düşüncesiyle aşırı inisiyatif kullanmak vardır.
Birkaç kişinin hızlı değerlendirmesiyle kararlar alınır, uygulamaya geçilir; ancak kararın etkileyeceği diğer fonksiyonların görüşleri yeterince alınmadığında, bir süre sonra başka problemler ortaya çıkmaya başlar.
Finans, operasyon, insan kaynakları, hukuk, bilgi teknolojileri veya ticari ekipler açısından başlangıçta görülmeyen sonuçlar ortaya çıkabilir.
Daha da önemlisi, kararın dışında kalan yöneticiler uygulama aşamasında kendilerini kararın sahibi olarak görmeyebilirler. Bu durumda hızlı alınmış bir karar, paradoksal biçimde uygulamayı yavaşlatabilir.
İkinci uçta ise bunun tam tersi vardır: Her konuda geniş mutabakat aramak.
Kimseyi dışarıda bırakmamak, bütün riskleri görmek ve ortak akıl oluşturmak amacıyla konu tekrar tekrar toplantılara taşınır. Yeni görüşler gelir. Yeni çekinceler ortaya çıkar. Yeni analizler istenir. Bir süre sonra karar kalitesi artmak yerine, karar verme kabiliyeti zayıflamaya başlar. Toplantılar yapılır ama karar çıkmaz. Kararlar alınır ama yeniden tartışmaya açılır. Daha önce kapanmış konular başka toplantılarda tekrar gündeme gelir. Ve proje yavaş yavaş bir “istişare döngüsüne” girer.
Büyük projelerde iyi yönetişim, kanaatimce bu iki uç arasında doğru dengeyi kurabilmektir. Çünkü her karar aynı ölçüde istişare gerektirmez. Bazı kararlar proje yöneticisinin yetkisinde olmalıdır. Bazıları ilgili fonksiyon liderleriyle sınırlı bir değerlendirme gerektirir. Bazıları ise gerçekten proje yönetim komitesinin ortak kararını gerektirir.
Buradaki kritik mesele, “Kim karar verecek?” sorusunun proje başladıktan sonra değil, proje tasarlanırken cevaplanmasıdır.
İyi çalışan proje yapılarında;
- Karar yetkileri önceden tanımlanır,
- Hangi konuların istişare edileceği belirlenir,
- Görüş almak ile onay almak birbirinden ayrılır,
- Toplantılara yalnızca gerçekten karar sürecine katkı verecek kişiler dahil edilir,
- Kararların yeniden açılmasının şartları belirlenir,
- Acil durumlarda kimin inisiyatif kullanacağı açıkça tanımlanır.
Bir başka önemli ayrım da şudur:
Mutabakat ile görüş birliği aynı şey değildir. Her yöneticinin karara tamamen katılması gerekmez. Yeter ki görüşünü ifade etmiş, risklerini ortaya koymuş ve kararın nasıl alındığını biliyor olsun.
Kurumsal projelerde olgunluk, herkesin aynı fikirde olması değil; farklı görüşlere rağmen karar alabilmek ve alınan kararın arkasında birlikte durabilmektir. Aşırı inisiyatif kurumsal sahiplenmeyi, aşırı istişare ise karar alma cesaretini zayıflatır.
Başarılı proje yönetimi, ikisinin ortasında “ılımlı” bir yerde durmak değil; hangi konuda ne kadar inisiyatif, ne kadar istişare gerektiğini ayırt edebilen bir karar mimarisi kurmaktır. Çünkü büyük projelerde gerektiğinde yanlış bir karar düzeltilebilir. Fakat karar alamayan bir proje, çoğu zaman ilerleyemez.

